αλληλογραφίες

Παράλληλα με τα προγράμματα κινηματογράφου Δυστυχώς, Ήταν Παράδεισος και Ποιός ξέρει τι μας επιφυλάσσει το χτες;, οι Αλληλογραφίες δημιούργησαν ένα πλαίσιο που επέτρεψε μια μελέτη και συζήτηση γύρω από τις ταινίες. Σε συνεργασία της Μαρίας-Θάλειας Καρρά και της Delphine Leccas, καλέστηκαν κινηματογραφιστές, καλλιτέχνες, επιμελητές και ακτιβιστές να συλλογιστούν τα ζητήματα που γεννούν οι επιλεγμένες ταινίες. Έτσι, παράχθηκαν μια σειρά από κείμενα, οπτικά δοκίμια και διαδικτυακές συζητήσεις.

αλληλογραφία 1

Με αφορμή το 1^ο κεφάλαιο του προγράμματος Δυστυχώς, Ήταν Παράδεισος.

Μια συζήτηση γύρω από την ταινία Cairo Station (Youssef Chahine, Αίγυπτος, 1958, 74 λεπτά) με τους σκηνοθέτες Jihan El Tahri και Tamer el Said.

Παρακολουθήστε την συζήτηση (27 λεπτά) που πραγματοποιήθηκε στο Βερολίνο:
Ελληνικοί υπότιτλοι: https://vimeo.com/464107752
Αγγλικά: https://vimeo.com/459550815
Αραβικοί υπότιτλοι: https://vimeo.com/466815147

αλληλογραφία 2

Με αφορμή το 4^ο κεφάλαιο του προγράμματος Δυστυχώς, Ήταν Παράδεισος.

Με αφορμή τις ταινίες Μέχρι το Πλοίο (Αλέξης Δαμιανός, Ελλάδα, 1966, 93 λεπτά) και Poisonous Roses (Ahmed Fawzi Saleh, Αίγυπτος/Γαλλία/Κατάρ/Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, 2018, 70 λεπτά) γράφτηκαν δύο κείμενα από τον θεατρικό και κινηματογραφικό συγγραφέα Ευθύμη Φιλίππου και από τον συγγραφέα-κριτικό Ismail Fayed.

Μπορείτε να διαβάσετε το κείμενο του Ευθύμη Φιλίππου εδώ.
Μπορείτε να διαβάσετε το κείμενο του Ismail Fayed Οπουδήποτε παρά εδώ.

αλληλογραφία 3

Με αφορμή το 5^ο κεφάλαιο του προγράμματος Δυστυχώς, Ήταν Παράδεισος.

Δύο δοκίμια με βάση τις ταινίες Ceuta’s Gate (Randa Maroufi, Γαλλία/Μαρόκο, 2019, 19 λεπτά) και Pre-Image (Blind as a Mother Tongue) (Hiwa K, Γερμανία/Ελλάδα, 2017, 18 λεπτά) και The Longest Run (Μαριάννα Οικονόμου, Ελλάδα, 2015, 74 λεπτά). Τα κείμενα γράφτηκαν από την ακαδημαϊκό και σκηνοθέτη Αργυρώ Νικολάου και από τον κριτικό τέχνης και κινηματογράφου Nicolas Feodoroff.

Διαβάστε το κείμενο της Αργυρώς Νικολάου: Η μάνα μου θα πεθάνει από τη στενοχώρια: οι οικείες γλώσσες του εκτοπισμού στον κινηματογράφο και στα αραβικά εδώ.
Διαβάστε το κείμενο του Nicolas Feodoroff εδώ και στα αραβικά εδώ.

αλληλογραφία 4

Με αφορμή το 6^ο κεφάλαιο του προγράμματος Δυστυχώς, Ήταν Παράδεισος.

Με βάση τις ταινίες Ακαδημία Πλάτωνος (Φίλιππος Τσίτος, Ελλάδα/Γερμανία, 2009, 103 λεπτά) και My English Cousin (Karim Sayad, Ελβετία/Κατάρ, 2019, 122 λεπτά) η Σοφία Ντώνα παρήγαγε μια ταινία μικρού μήκους και η Yasmina Reggad μια σειρά από podcast. 

H ταινία της Σοφίας Ντώνα, Mountains Come first (με ελληνικούς, αγγλικούς και αραβικούς υπότιτλους):

MOUNTAINS COME FIRST (βίντεο / 34 λεπτά)
Σοφία Ντώνα
Η Μεσόγειος είναι, εξ ορισμού, μια κλειστή θάλασσα. Πέρα όμως από αυτό, πρέπει να κάνουμε μια διάκριση ανάμεσα στα είδη της ξηράς που την περιβάλλουν και την περιορίζουν. Είναι, πάνω απ’ όλα, μια θάλασσα που περιβάλλεται από βουνά. Αυτό το εξέχον χαρακτηριστικό και οι πολυάριθμες συνέπειές του έχουν λάβει στο παρελθόν πολύ λίγη προσοχή από τους ιστορικούς. — Fernand Braudel, Η Μεσόγειος και ο Μεσογειακός Κόσμος την Εποχή του Φιλίππου Β΄.

Σε μια αμμουδιά ο Juxhin Kapaj (Jorgo Prifti) σκάβει με ένα φτυάρι και μεταφέροντας την άμμο που αφαιρεί, κατασκευάζει σιγά σιγά τα βουνά που πέρασε κατά τη μετανάστευσή του από την Αλβανία στην Ελλάδα το ’90. Ο ρυθμός του φτυαρίσματος και των κυμάτων δημιουργούν ένα ηχητικό τοπίο που επικαλύπτεται από την φωνή του Juxhin, καθώς αφηγείται την ιστορία του από τον Αυλώνα της Αλβανίας, μέσα από τα Κεραύνια όρη, στην Κέρκυρα και την Αθήνα. Καθώς ο Kapaj αφαιρεί την άμμο, δημιουργεί μια τρύπα που ακολουθεί σαν αρνητικό την τοπογραφία των βουνών και στην οποία βυθίζεται ο ίδιος ολοένα καθώς σκάβει. 

Tο βουνό που κατασκευάζει πίσω του τον ξεπερνά σε ύψος και σιγά σιγά καλύπτει τη θάλασσα φτάνοντας μέχρι τον ορίζοντα. Ένας κοπηλάτης στο βάθος περνάει πίσω από το τοπίο ισορροπώντας σε μια σανίδα. Κάποια στιγμή στην αφήγηση παρεμβάλλεται ένα ηχητικό κομμάτι από την ταινία ‘Αυτή η νύχτα μένει’ όπου ο Kapaj έχει δανίσει τη φωνή του ως Αλβανός λαθρομετανάστης. Προς το τέλος, η αφήγηση γίνεται πιο αποσπασματική καθώς ο Kapaj προσπαθεί να θυμηθεί το τοπίο και τη διαδρομή του μέσα από τα βουνά, αναφέροντας πόλεις, ποτάμια, γεωολογικά χαρακτηριστικα.  Αφού δημιουργεί τους όγκους των βουνών, αρχίζει να σχηματίζει την κορυφογραμμή, τις χαράδρες, τα φαράγγια, ανακατασκευάζοντας το τοπίο και την ιστορία του περάσματός του. 

O τίτλος του έργου είναι δανεισμένος από τo κεφάλαιο του Μπρωντέλ ‘Mountains come first’ στο βιβλίο του για τη Μεσόγειο, όπου περιγράφει τα βουνά ως τα τοπία που έχουν αναλυθεί λιγότερο από τους ιστορικούς, δεδομένου του ότι δεν υπήρχε εκεί αγροτική ζωή. Στα βουνά αυτά που περικλείουν και ορίζουν τη Μεσόγειο, γράφεται η ιστορία των περασμάτων. 

Παρακολουθήσετε την ταινία Mountains Come First εδώ.

Ακούστε τα podcast της Yasmina Reggad:
I. The Shit Life Syndrome (Κείμενο: English, Arabic & Greek)

II. Working Class Heroes (Κείμενο: English,  Arabic & Greek)

III. Algerian Wedding (Κείμενο: English,  Arabic & Greek)

IV. & V. Life is Confusing at this Point (Κείμενο: English, Arabic)

αλληλιογραφία 5

Με αφορμή το 7^ο κεφάλαιο του προγράμματος Δυστυχώς, Ήταν Παράδεισος.

Ο πολιτιστικός δημοσιογράφος και δοκιμιογράφος Ammar Almamoun και η ερευνήτρια και καθηγήτρια φιλοσοφίας Σοφία Ευσταθίου γράψανε δοκίμια με βάση τις ταινίες Roundabout in my Head (Hassen Ferhani, Αλγερία/Γαλλία/Λίβανος/Κατάρ, 2015, 101 λεπτά) και Οι Βοσκοί (Νίκος Παπατάκης, Ελλάδα, 1967, 120 λεπτά).

Διαβάστε το δοκίμιο του Ammar Almamoun Η Ελευθερία των Ζώων απέναντι στη βία της Πολιτικής Εξουσίας.
Διαβάστε το δοκίμιο της Σοφίας Ευσταθίου Ταύρος – Περί Ζώων Αντιστάσεως και στα αραβικά εδώ.

αλληλογραφία 6

Με αφορμή το 1^ο κεφάλαιο του προγράμματος Ποιος ξέρει τι μας επιφυλάσσει το χτες;

Ο Dan Perjovschi παρήγαγε σχέδια με βάση τις ταινίες The Rehearsal (Jules Dassin, Ελλάδα/Μεγάλη Βρετανία, 1974, 92 λεπτά) και Videograms of a Revolution (Harun Farocki, Andrei Ujică, Γερμανία, 1992, 106 λεπτά). Τα σχέδια του διανεμήθηκαν στο κοινό κατά την διάρκεια των προβολών.

αλληλογραφία 7

Με αφορμή το 4^ο κεφάλαιο του προγράμματος Ποιος ξέρει τι μας επιφυλάσσει το χτες;

Η επιμελήτρια κινηματογράφου Aleksandra Sekulić έγραψε ένα κείμενο για την ταινία Depth Two (Ognjen Glavonić, Σερβία/Γαλλία, 2016, 80 λεπτά). Μπορείτε να το διαβάσετε σε μετάφραση της Σοφίας Γρηγοριάδου εδώ: Μια ματιά από τη σκηνή – Το Depth Two του Ognjen Glavonić

Επιπλέον, ένα κινηματογραφικό δοκίμιο του κριτικού κινηματογράφου Γιάννη Καντέα-Παπαδόπουλο, βασισμένο σε αυτοβιογραφικές αναμνήσεις και ιστορικά τεκμήρια, με αφορμή την ταινία Dead Nation (Radu Jude, Ρουμανία, 2017, 80 λεπτά). Οι αναμνήσεις μιας νεκρής χώρας.