biosentinel
Εγκαίνια έκθεσης
Διάρκεια έκθεσης
Καλλιτέχνες
Συντονισμός εργαστηρίων
Επιμέλεια
Βοηθός παραγωγής
Πέρα από τις άκρες των δαχτύλων μου συνδέομαι με το σύμπαν. Ως τα βάθη του οισοφάγου μου βρίσκεται ο κόσμος. Εξερευνώντας τον μακρόκοσμο και τον μικρόκοσμο διαμέσου του μικροβίου η καλλιτεχνική ομάδα Hypercomf χαρτογραφεί μια καρναβαλική σύνθεση όπου το ενσώματο, το γήινο και το διαγαλακτικό συνδέονται αναπόφευκτα. Μια σειρά διεπαφών λειτουργεί σαν ένα σύνολο από πύλες που οδηγούν σε διαφορετικές προτάσεις ύπαρξης και συμβίωσης- από φιλικές έως μαζικές συγκεντρώσεις, μέχρι τη σποραδική και μαζική συνδεσιμότητα· αντιδρώντας και αλληλεπιδρώντας είμαστε όντα.
Ο ζυμομύκητας Saccharomyces cerevisiae βρίσκεται στον πυρήνα αυτού του αφηγήματος ως το σημείο τομής μεταξύ ανθρώπου, ψωμιού και ζύθου που έρχεται να ανατρέψει όσα πιστεύαμε ότι γνωρίζουμε και καταλαβαίνουμε. Οι ακτίνες του ήλιου, οι ίνες του ψωμιού και τα εντερικά κορδόνια συνδέονται μεταξύ τους υφαίνοντας τον ιστό της συν-ύπαρξής μας. Παρά τις φαινομενικά μεγάλες διαφορές μας, οι άνθρωποι μοιραζόμαστε με αυτούς τους μικροοργανισμούς πανομοιότυπες δομές και διαδικασίες. Η φράση «είμαστε αυτό που τρώμε» θα μπορούσε εύκολα να επαναδιατυπωθεί σε «τρώμε αυτό που είμαστε».
Με αφετηρία την αποστολή BioSentinel (αρχικά προγραμματισμένη να ξεκινήσει το 2020), η NASA στοχεύει να υπολογίσει τον αντίκτυπο της ακτινοβολίας του διαστήματος στους έμβιους οργανισμούς που βρίσκονται για μεγάλες χρονικές περιόδους πέρα από τη Χαμηλή Γήινη Τροχιά (LEO) και ακόμη πιο συγκεκριμένα, να ελέγξει τις βιολογικές αποκρίσεις του εκκολαπτόμενου ζυμομύκητα Saccharomyces cerevisiae υπό αυτές τις συνθήκες. Η NASA, ακριβώς λόγω των ομοιοτήτων του γενετικού υλικού του ζυμομύκητα με αυτό του ανθρώπου, πρόκειται να διερευνήσει εάν προκαλείται βλάβη στο DNA του μικροβίου ή αλλαγές στην ανάπτυξη και τη μεταβολική του δραστηριότητα. Όπως αναφέρεται για την αποστολή: «Ο ζυμομύκητας είναι ο ιδανικός οργανισμός για αυτήν την αποστολή λόγω της «εμπειρίας» του σε διαστημικές πτήσεις, τα ευνοϊκά γενετικά του εργαλεία και την ικανότητά του να επιβιώνει για μεγάλες χρονικές περιόδους σε κατάσταση ξηρασίας πριν έρθει η στιγμή της ενυδάτωσης και ενεργοποίησης της ανάπτυξής του στο διάστημα».
Σε μονάχα λίγες φράσεις τίθενται τόσα πολλά ζητήματα: ένας κόσμος ακραίων θερμοκρασιών και ξηρασίας, το κοινό DNA του ανθρώπου με αυτό της μαγιάς, το διάστημα ως ένας sci-fi χώρος δοκιμών για μελλοντική ανθρώπινη κατοίκηση καθώς και ένας νέος τόπος εξαγωγής κέρδους. Όπως δηλώνει η ομάδα Hypercomf: «Ό, τι πηγαίνει στο διάστημα επιστρέφει πίσω στη Γη», και το αντίστροφο. Καθώς λοιπόν ο ζυμομύκητας μεταφέρεται προς τα έξω, η ομάδα με τη σειρά της σχεδιάζει και κατασκευάζει έναν ηλιακό φούρνο που χάρη στο άμεσο ηλιακό φως μετατρέπει την ηλιακή ενέργεια σε θερμότητα και τη μαγιά σε αφράτο ψωμί. Χρησιμοποιώντας ένα κοινό εργαλείο για τις εκτός ενεργειακού δικτύου οικο-κοινότητες που αποφεύγουν τα εμπορεύσιμα αγαθά, ο ηλιακός φούρνος αρκείται στα βασικά (ήλιος + ψωμί) χωρίς μεσάζοντες, ενώ ταυτόχρονα η κατασκευή και η χρήση του διατυπώνουν σύγχρονες ψηφιακές και δημοκρατικές απαιτήσεις. Το ψωμί, βασικό προϊόν των ανθρώπινων κοινοτήτων, αποτελεί έναν αμοιβαία κατανοητό φορέα νοήματος και πλέον ένα πεδίο δοκιμών στο σημείο όπου συνέρχονται τα ανθρώπινα σώματα και η επιστήμη.
Ο σακχαρομύκητας πρωταγωνιστεί στην παρασκευή και το ψήσιμο του ψωμιού καθώς και στην οινοποίηση. Εδώ και αιώνες, ο ζύθος προσφέρει διονυσιακή ευχαρίστηση στο ανθρώπινο σώμα και νου· ένα άτυπο σύμφωνο φιλίας μεταξύ οργανισμών. Με τη συλλογή τοπικών φυτών από επτά διαφορετικά αθηναϊκά πάρκα και λόφους και στη συνέχεια τη ζύμωσή τους για την παραγωγή αλκοόλ, κάθε ποτό σηματοδοτεί μια άλλη περιοχή μέσω της βιολογικής ισορροπίας του ph και της επακόλουθης γεύσης. Καθώς καταναλώνουμε και χωνεύουμε τη γειτονιά μας, οι μικροοργανισμοί αυτοί πραγματοποιούν έναν ολόκληρο κύκλο – μια στιγμή όπου οι πολλαπλές διεπαφές του BioSentinel επικαλύπτονται.
Τα ένζυμα, τόσο στο βαθύ εσωτερικό ενός σώματος όσο και στον μακρινό διαγαλαξιακό χώρο, με τις κοινές γενετικές γνώσεις και τις αξιοθαύμαστες ιδιαιτερότητές τους, συμμετέχουν στις δραστηριότητες της ανθρώπινης ζωής με την γενναιόδωρη ύπαρξη και δράση τους. Σε αυτόν τον υγρό κόσμο των ζυμώσεων συμβιώνουμε όλα μαζί.
Πύλη Α: διαδικτυακός χάρτης / ένας παιχνιώδης τόπος αναφορών (σύνδεση των κουκίδων με γραφήματα που αφορούν την αποστολή της NASA, την οικοζυθοποίηση και τα διαθέσιμα σχέδια για DIY κατασκευή ηλιακού φούρνου). Μπορείτε να επισκεφθείτε τον ψηφιακό χάρτη στο link: https://www.hypercomf.com/biosentinel
Πύλη Β: μια μυστηριακή συγκέντρωση για ψήσιμο ψωμιού σε αυτοσχέδιο ηλιακό φούρνο σε έναν από τους λόφους της Αθήνας / παράλληλη βιντεοσκόπηση – καταγραφή
Πύλη Γ: ζύμωση της κάθε γειτονιάς σε ποτό με δείγμα από επτά πάρκα και λόφους μέσα και γύρω από την Αθήνα
Πύλη Δ: μια βακχική έκθεση στον TAVROS με τα παραγόμενα ποτά, τον ηλιακό φούρνο και την ταινία με πρωταγωνιστή το Saccharomyces cerevisiae
Πύλη Ε: Εργαστήριο για DIY Ηλιακούς Φούρνους.
ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ
Σάββατο, 2 Οκτωβρίου 2021, 11:00 | Εργαστήριο
Εργαστήριο ηλιακής μαγειρικής
Συντονισμός: Hypercomf
Σε αυτό το εργαστήριο τα παιδιά έρχονται σε επαφή με βασικές γνώσεις για τη δημιουργία ενός μικρού ηλιακού φούρνου, παραβολικού τύπου. Κατά την διάρκεια του εργαστηρίου θα παρουσιαστούν σχέδια από αυτόνομα συστήματα ενέργειας (off-grid) ηλιακών φούρνων, είναι εύκολα στην κατασκευή τους και μπορούν να εφαρμοστούν στην αστική αρχιτεκτονική.
Στόχος του εργαστηρίου είναι να δώσει κίνητρο στου κατοίκους της πόλης να επαναδιεκδικήσουν την περιοχή τους και την ενέργειά που αυτή λαμβάνει και στέλνει πίσω στο περιβάλλον. Επίσης, θα προτείνει μελλοντικές εφαρμόσιμες λύσεις – οι οποίες ερευνώνται τώρα- με τις οποίες ο καθένας μπορεί να κάνει διαχείριση και εξοικονόμηση ενέργειας στον οικιακό χώρο.
Εισαγωγή
Τα παιδιά θα δουν παραδείγματα από DIY σχέδια εκτός ενεργειακού δικτύου (off-grid) και θα ενημερωθούν για καινούργιο εργαστήριο έρευνας που θα έχει ως σκοπό να δημιουργήσει σπίτια που χαρακτηρίζονται από βιωσιμότητα και βιοποικιλότητα. Θα μάθουν για την ιστορία του ηλιακού μαγειρέματος, την διεθνή κοινότητα ηλιακού μαγειρέματος αλλά και για παραδείγματα και σχέδια που μπορούν να μοιραστούν και να βελτιωθούν.Ακόμη, μαθαίνουμε τις βασικές αρχές της Φυσικής για τον τρόπο που διαφορετικοί τύποι ηλιακών φούρνων συγκεντρώνουν την ηλιακή ενέργεια με σκοπό την αξιοποίηση της θερμότητας για το μαγείρεμα ή τον καθαρισμό και αποστείρωση του νερού. Επιπροσθέτως, θα γίνει μια εισαγωγή στους βασικούς τύπους των ηλιακών φούρνων, κυρίως τους ηλιακούς φούρνους κατασκευασμένους από κουτιά και τους ηλιακούς φούρνους, παραβολικού τύπου. Επίσης, μαθαίνουμε τρόπους με τους οποίους μεταμορφώνουμε καθημερινά αντικείμενα σε ηλιακούς φούρνους/ καλάθια/ ομπρέλες/ δορυφορικά πιάτα. Υπάρχει ποικιλία διαφορετικών σχεδίων για την κατασκευή ηλιακών φούρνων. Το κάθε σχέδιο έχει διαφορετικά πλεονεκτήματα και την δυνατότητα να προσαρμοστεί σε ποικίλες καταστάσεις, χώρους και αριθμό ανθρώπων. Το ιδανικό σχέδιο για να κατασκευαστεί σε αυτό το εργαστήρι , είναι ο ηλιακός φούρνος, παραβολικού τύπου, το οποίο χρησιμοποιήθηκε από τους καλλιτέχνες για τη δημιουργία του τροχήλατου φούρνου ‘Biosentinel’.
Σχεδιασμός & Κατασκευή
Θα σχεδιάσουμε και θα κατασκευάσουμε ένα μικρό ηλιακό φούρνο (σε ομάδες των 2-3 ατόμων ), χρησιμοποιώντας παχύ χαρτόνι, αλουμινόχαρτο, και ελαφρύ ξύλο. Οι συμμετέχοντες στο εργαστήριο θα κόψουν τα ανακλαστικά κάτοπτρα χρησιμοποιώντας συγκεκριμένα σχέδια που θα τους έχουν δοθεί και θα τα επενδύσουν με ένα υλικό υψηλής ανακλαστικότητας φτιαγμένο από αλουμινόχαρτο και υγρή κόλλα.
Συγκέντρωση και Κατασκευή Ηλιακού Φούρνου
Συγκέντρωση των κατόπτρων χρησιμοποιώντας κολλητική ταινία και σπάγκο και κατασκευή ενός πάγκου χρησιμοποιώντας ξύλο και μεταλλικό σύρμα.
Ψήσιμο
Οι συμμετέχοντες θα εξασκηθούν στο να χρησιμοποιούν τον ηλιακό φούρνο με ταψιά, ψήνοντας ένα καρβέλι ψωμί.
Το εργαστήριο απευθύνεται σε ομάδες των 2-3 ατόμων που θα αποτελούνται από γονέα/γονείς/κηδεμόνα/κηδεμόνες με παιδί/παιδιά άνω των 6 ετών.
Σάββατο, 9 Οκτωβρίου 2021, 12.00 – 15.00 | Εργαστήριο
Tέχνη, οικολογία και κοινωνική αλλαγή
Συντονισμός: David Prieto Serrano (Inland)
Σύντομη διάλεξη σχετικά με τρεις εμπειρίες της Inland που είναι: i. Σχολή των Βοσκών, ii. νέο πρόγραμμα: τέχνη, αγρό-οικολογία και γνώση της ορολογίας που θα χρησιμοποιηθεί, iii. αντίσταση των βοσκών. Παρουσίαση ορισμένων βασικών εννοιών (χρηστικότητα, οικιακή ζωή…) και στην συνέχεια παρουσίαση μερικών περιπτώσεων που διαφορετικές ευαισθησίες για την φύση, την οικολογία και την ύπαιθρο έχουν την δυνατότητα να αλλάξουν την υπάρχουσα συνθήκη. Θα ακολουθήσει συζήτηση συγκεντρώνοντας διαφορετικές εμπειρίες και θέσεις των συμμετεχουσών και συμμετεχόντων. Στο τέλος θα παρουσιαστούν όλες οι ιδέες και οι τοποθετήσεις που θα έχουν αναφερθεί κατά την διάρκεια του εργαστηρίου σχετικά με το πώς η τέχνη μπορεί να συνεισφέρει στην κατανόηση και στην υπερνίκηση των σύγχρονων προκλήσεων όπως η κλιματική κρίση.
Η Inland είναι μια καλλιτεχνική συλλογικότητα, η οποία ασχολείται με την αγροτική, κοινωνική και πολιτιστική παραγωγή. Έρχεται αντιμέτωπη με μία πληθώρα προβλημάτων ενός συστήματος που σε περιβαλλοντικό, οικονομικό και πολιτιστικό επίπεδο καταρρέει. Οι αρχές της σχετίζονται με την δυνατότητα εφαρμογής της μεθόδου της. Η Inland λειτουργεί σε τοπικό και σε υπερεθνικό επίπεδο, ιδρύοντας πρακτορεία σε διάφορες χώρες με στόχο να επιδράσει στα αγροτικά και πολιτιστικά πλαίσια πολιτικής στην Ευρώπη.
Σε μία περίοδο παγκόσμιας περιβαλλοντικής και κοινωνικής κρίσης, η ανάπτυξη νέων αγροτικών πρακτικών γίνεται όλο και πιο μεγάλη αναγκαιότητα για να σκεφτούμε ξανά την σχέση μας με την φύση. Η Inland υποστηρίζει συστήματα παραγωγής φαγητού που σέβονται την φύση με στόχο να σκεφτούμε ξανά την αστικό-κεντρική και μετά-βιομηχανική κοινωνία μας. Το εργαστήριο αυτό θα εστιάσει σε εμπειρίες της Inland στα βουνά της βόρειας Ισπανίας, και θα γίνει προσέγγιση με βάση τις έννοιες : τέχνη, κτηνοτροφία, χώρος. Αφού θα παρουσιαστούν συγκεκριμένες εμπειρίες της Inland στην Σχολή των Βοσκών, θα γίνει συζήτηση και ανταλλαγή απόψεων για τα παράδοξα, τις τριβές και τις συγκλίσεις στον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε την οικολογική συνείδηση.
Υποστήριξη
Με τη συγχρηματοδότηση του προγράμματος Creative Europe Programme of the European Union, και στο πλαίσιο του The Table and the Territory.