Εκδηλωσεις, Κοινοτητες, Open Call

κεντημένο ψωμί

Μαρία Βαρελά, Κεντημένο Ψωμί

Διαδικασία:

ανοιχτό κάλεσμα: 14-21 Νοεμβρίου
web περφορμανς : 21-28 Νοεμβρίου
εργαστήριο: 29 November

*Το κεντημένο ψωμί εμφανίζεται στις τελετές του κύκλου της ζωής (γάμος, αρραβώνας, θάνατος κλπ) και του εορταστικού ετήσιου κύκλου (θέρος, τρύγος κλπ) με μαγικο-λατρευτικό χαρακτήρα. Ο άρτος πλουμίζεται με συμβολισμούς εμπνευσμένους από την καθημερινή ζωή και τη σχέση των ανθρώπων με τη φύση και κωδικοποιεί μια συγκεκριμένη ευχετική πρόθεση του δημιουργού η αυτού που το έχει παραγγείλει.

Σύμβολα της παράδοσης: φίδια, άνθη διάφορα, φύλλα, κουκουνάρια, σταφύλια, ρόγδια, πουλιά, σαύρες, σκαντζόχοιροι, ποντικοί, σκορπιοί, πεταλούδες, κόμποι, κομπολόι, τροχοί κ.α.

Η Μαρία Βαρελά δουλεύει με κώδικες, γλώσσες και τεχνικές που προέρχονται από το λαϊκό πολιτισμό και τις οικοτεχνικές συνθήκες γυναικείας εργασίας. 

Για το νέο έργο της Κεντημένο Ψωμί, μέρος του ευρωπαϊκού προγράμματος Table and Territory, ανατρέχει στην ανάγλυφη γλώσσα των κεντημένων ψωμιών (ευχές, ξόμπλια, αναθήματα) της λαϊκής παράδοσης επιδιώκοντας να πειραματιστεί με ένα ανανεωμένο λεξιλόγιο επικοινωνίας αλλά και συνδεθεί βιωματικά με τον τελετουργικό ρυθμό της παραγωγικής διαδικασίας. Ξεκινώντας από την παραδοχή ότι ο άρτος, ως βασική τροφή, έχει λειτουργικό αλλά και συμβολικό χαρακτήρα, η Βαρελά ανα-πλαισιώνει τη διαδικασία παρασκευής του, διαμορφώνει ένα υβριδικό περιβάλλον μετά-πλασης, συστατικά στοιχεία του οποίου είναι ο παραγωγός και ο καταναλωτής, το online και το offline, το interface και το face-to-face, το παρόν και το παρελθόν, η ατομική εμπειρία και η συλλογική εργασία, το σύμβολο και η ύλη.

Η Βαρελά κατασκευάζει μια βάση δεδομένων με σύμβολα, στην οποία καταχωρούνται οι παραγγελίες και ευχές του κοινού. Επίσης δημιουργεί έναν αλγόριθμο που επιλέγει τις προς παρασκευή ευχές, ο οποίος τις αντιστοιχεί επίσης με τα κωδικοποιημένα σύμβολα που δυνητικά αρμόζουν σε κάθε επιθυμία. Οι (κωδικοποιημένες με σύμβολα) ευχές παρασκευάζονται από τη Βαρελά επί σειρά ημερών στον TAVROS σε ψωμί και αναμεταδίδονται ζωντανά μέσω web περφορμανς. 

Κατόπιν, συστήνεται ένα κοινωνικό δίκτυο, αποτελούμενο από διαφορετικές γυναίκες που ζυμώνουν, σχεδιάζουν, κεντούν, εύχονται ή απεύχονται. Κάποιες από αυτές διαθέτουν την εμπειρία τόσο της ίδιας της αλυσίδας παραγωγής όσο και των δυνητικών συμβολισμών της (συμπεριλαμβανομένης της ίδιας της Βαρελά), ενώ άλλες μαθητεύουν στα νέα δεδομένα με διάθεση πειραματισμού, καλλιτεχνίας και επεξεργασίας της ύλης. Στο δίκτυο αυτό συμμετέχει και η επιστημονική κοινότητα συμβάλλοντας στο διάλογο περί παραδοσιακών τεχνικών με σχόλια και παρατηρήσεις που προέρχονται από το χώρο των ανθρωπιστικών επιστημών και ειδικότερα την αρχαιολογία, την ανθρωπολογία, τη λαογραφία και τη μουσειολογία.

Στο Κεντημένο Ψωμί οι κοινωνικοί συσχετισμοί που προκύπτουν είναι το έργο. Η σύνταξη ενός νέου κώδικα είναι το έργο. Τα στάδια και η τελετουργία είναι το έργο.

Η τελετουργία του έργου: 

Αυτόνομη Εργασία

1. έρευνα των συμβόλων / βιβλιογραφία, online πηγές 

2. επαφές με γυναίκες experts στα κεντητά ψωμιά @Καπανδρίτι  

3. εκμάθηση, δοκιμές στο κεντητό ψωμί με την κυρία Αγγελική (4x μαθήματα) @TAVROS

Συλλογική Παραγωγή

4. αναγγελία δελτίου παραγγελίας / online & s/m

5. συλλογή και ταξινόμηση ευχών σε βάση δεδομένων /online

6. αλγοριθμική κωδικοποίηση ευχών σε νέα γλώσσα /online

7. web περφόρμανς Μαρίας Βαρελά με κέντημα και όπτηση ευχών σε ψωμί @TAVROS @YouTube

8. εργαστήριο κεντημένων ψωμιών με τη συμμετοχή  των ΑΔ, ΜΓ, ΜΠ, ΠΒ, ΣΣ και γυναικών experts του γυναικείου συνεταιρισμού Αιαντίς

9. ηχογραφήσεις των άνω συμμετεχόντων με την εποπτεία της ΔΠ 

Δημοσίευση 

10. παρουσίαση των κεντητών ψωμιών @TAVROS

11. δημοσίευση των podcasts και της web περφόρμανς / online & s/m

Συμμετέχουν οι 

ΔΠ= Δέσποινα Καταπότη, Επίκουρη καθηγήτρια θεωρίας πολιτισμού και ψηφιακού πολιτισμού, Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου
AK=Αγγελική Καβακάκη, Πρόεδρος Γυναικείου Αγροτικού Συνεταιρισμού οικοτεχνίας Αιαντίς

ΠΒ = Πάκυ Βλασσοπούλου, εικαστικός
ΜΓ = Μαρία Γεωργούλα, εικαστικός
ΑΔ = Αναστασία Δούκα, εικαστικός
ΜΠ =Μαλβίνα Παναγιωτίδη, εικαστικός
ΣΣ = Στεφανία Στρούζα, εικαστικός

Γιάννης Δρίνης, (Λαογράφος, Τομέας άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς (ΥΠΠΟ)

Γιώργης Μαγγίνης, Επιστημονικός Διευθυντής Μουσείου Μπενάκη

Δέσποινα Νάζου, Κοινωνική Ανθρωπολόγος, Μεταδιδακτορική Ερευνήτρια (ΓΓΕΤ/ΕΛΙΔΕΚ), Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, Πανεπιστημίου Κρήτης

Το Κεντημένο Ψωμί είναι μέρος του The Table and the Territory ένα ευρωπαϊκό και διεπιστημονικό project για την ανάπτυξη,  τη σύνδεση και την ενσάρκωση πολιτιστικών φορέων, αφοσιωμένων στην ένωση του οικολογικού μετασχηματισμού και του βιώσιμου φαγητού, στην ανταλλαγή γνώσεων, την ανάπτυξη ικανοτήτων, να εξελιχθούν και να αξιολογηθούν (ιδιαίτερα οι επιστήμονες), να μοιραστούν (ειδικά με το κοινό) και να τονίσουν (ειδικά με πολιτικούς φορείς) τη σημασία των λύσεων που βασίζονται στον πολιτισμό, και αυτό υπό πλήρη ανάδειξη σε ευρωπαϊκή κλίμακα και στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής και της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας.

Με τη συγχρηματοδότηση του προγράμματος Creative Europe της Ευρωπαικής Ένωσης, μέρος του προτζεκτ The Table and the Territory.